น้ำพริกลงเรือ เมนูยอดนิยมที่ได้มาอย่างไม่ตั้งใจ

น้ำพริกลงเรือ เป็นเมนูอาหารชาววังชนิดหนึ่งซึ่งในปัจจุบันยังคงมีให้เห็นอยู่ในปัจจุบัน เป็นอาหารยอดนิยมที่นิยมมากในสมัยนั้น เนื่องจากลงรสชาติที่แตกต่างจากน้ำพริกอื่นๆ ที่เน้นที่รสชาติเผ็ด เปรี้ยว แต่สำหรับน้ำพริกลงเรือนั้น จะเน้นที่รสชาติเปรี้ยว เค็ม เผ็ด หวาน ที่ผสมผสานเข้ากันอย่างลงตัวทำให้มีรสชาติที่กลมกล่อม นุ่มลิ้น โดยทานคู่กับผักต้มหรือไข่ต้ม จะได้รสชาติที่อร่อย น้ำพริกลงเรือ ถูกคิดค้นขึ้นโดย ม.ร.ว.สดับ ลดาวัลย์ ซึ่งเป็นเจ้าจอมหม่อมราชวงศ์สดับ ในรัชกาลที่ 5 ซึ่งปฏิบัติงานในห้องพระเครื่องต้นในราชสำนักที่หม่อมเจ้าสะบาย นิลรัตน์

เมื่อมีการนำไปถวาย น้ำพริกลงเรือ กลายเป็นอาหารชาววังที่นิยมอย่างมากในช่วงเวลาต่อมา กลายเป็นเมนูหลักภายในวังนับแต่นั้นมา น้ำพริกลงเรือ เป็นน้ำพริกที่ประกอบขึ้นมาโดยบังเอิญ มีการกล่าวไว้โดย หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ หลานสาวของหม่อมเจ้าสะบาย นิลรัตน์ ว่า “เจ้านายเล็กๆ เสด็จเล่นเรือกันไง เดือน 11-12 ในวันนั้นไม่มีวัตถุดิบอะไรมาประกอบอาหารเลย คุณจอมสดับเข้าไปก็ไปเปิดฝาชามดูเครื่องมีอะไร ซึ่งมี น้ำพริกกะปิ, หมูหวาน, ไข่เค็ม, ปลาซ่อนทอดฟู, ปลาทู, ปลาดุกย่าง, กระเทียมดอง, หมูพะโล้ จึงเทใส่ลงไปคลุกเคล้ากันหมดเลย ซึ่งก็มีเครื่องอย่าง มะเขือ แตงกวา และนำไปถวายแด่เจ้านายเล็กๆ ปรากฏว่าเสวยจนหมดชามทุกพระองค์ ซึ่งวันหลังๆ เจ้านายเล็กว่าอยากเสวยอีกเหมือนน้ำพริกลงเรือวันนั้น”…จึงเป็นที่มาของน้ำพริกลงเรือในที่สุด และพระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ฯ ทรงเสวย น้ำพริกลงเรือ ปรากฏว่าทรงโปรดปรานอย่างมากเช่นกัน